สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช หรือ พระเจ้ากรุงธนบุรี มีพระนามเดิมว่า สิน (ชื่อจีนคือ เซิ้นเซิ้นซิน) เป็นบุตรของขุนพัฒน์ (นายหยง หรือ ไหฮอง) และนางนกเอี้ยง (กรมพระเทพามาตย์) เกิดเมื่อวันอาทิตย์ มีนาคม พ.ศ. 2277 ในยุคสมัยของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศแห่งกรุงศรีอยุธยา

ต่อมาเจ้าพระยาจักรี ผู้ดำรงตำแหน่งสมุหนายก ได้ขอไปเลี้ยงไว้เป็นบุตรบุญธรรม ตั้งแต่ครั้งยังเยาว์วัยได้รับการศึกษาขั้นต้นจากสำนักวัดโกษาวาส (วัดคลัง) พออายุ 13 ปีได้เข้าบรรพชาเป็นสามเณรที่วัดสามพิหาร หลังจากสึกออกมาได้เข้ารับราชการเป็นมหาดเล็กและอุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่ออายุครบ 21 ปีตามขนบประเพณีของไทยบวชอยู่ 3 พรรษา

หลังจากสึกออกมาได้เข้ารับราชการ ต่อ ณ. กรมมหาดไทยที่ศาลหลวงในกรมวัง ต่อมาในแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ (พระเจ้าเอกทัศน์) จึงได้รับบรรดาศักดิ์เป็นหลวงยกกระบัตรเมืองตากจนได้เป็นพระยาตาก

หลังจากนั้นได้ถูกเรียกตัวเข้ามาในกรุงศรีอยุธยา เพื่อแต่งตั้งไปเป็นพระยาวชิรปราการ เจ้าเมืองกำแพงเพชรแทนเจ้าเมืองคนเก่าที่ถึงแก่อนิจกรรมลงในพ.ศ. 2310 ในเวลาต่อมาก็ได้ไปถวายตัวทำราชการกับสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีความดีความชอบจนได้รับเลื่อนหน้าที่ราชการไปเป็นผู้ปกครองหัวหน้าฝ่ายเหนือคือเมืองตาก

และเรียกติดปากกันมาว่า พระยาตากสิน สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ครองราชย์สมบัติกรุงธนบุรีได้ 15 ปีเศษก็สิ้นพระชนม์เมื่อมีชนมายุ 48 ปี

นอกจากนี้ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ยังมีได้มีบทบาทสำคัญที่สุดในการกอบกู้เอกราชจากพม่าเมื่อครั้งเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 พระองค์ไม่เพียงจะได้รับการเทิดทูนอย่างสูงจากชนชาวไทย เหล่าข้าราชบริพาร

และประชาชนต่างสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ จึงเทิดทูนยกย่องถวายพระเกียรติของพระองค์ท่านว่า “มหาราช” สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระผู้ทรงเป็นมหาวีรบุรุษของชาติไทยจนถึงทุกวันนี้

พระเจ้าตากสินมหาราช กับเหตุผลความนิยมเคารพบูชา

ประชาชนทุกท่านไม่เพียงแค่เคารพพระเจ้าตากสิน ในฐานะของวีรบุรุษของประเทศไทยเท่านั้น แต่ยังได้รับความนิยมในการนำไปสักการะบูชาอีกด้วย สามารถขอพรตลอดจนถึงการบนบาน ซึ่งสามารถขอให้ท่านช่วยในเรื่อง ค้าขาย การเรียน การงาน ได้

สิ่งที่ต้องใช้ในการบนบาน : ธูป 16 ดอก มาลัยดาวเรือง มาลัยมะลิ

วิธีในการแก้บน : หากบนบานแล้วสมหวังตามคำปรารถนา จะต้องแก้บนตามสิ่งที่ตนเองได้สัญญาไว้ หรือนำอาหารคาวหวานมาถวายท่าน

สิ่งที่ต้องใช้ในการขอพร : ธูป 9 ดอก มาลัยดาวเรือง มาลัยมะลิ

คำบูชาสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

(นะโม 3 จบ)

อาราธนาดวงพระวิญญาณ

โอม สิโน ราชาเทวะ ชะยะตุภะวัง สัพพะศัตรู วินาสสันติ

ถวายเครื่องสักการะ

โอม สิโน ราชาเทวะ นะมามิหัง

พระคาถาให้โชคลาภ

(นะโม 3 จบ)

นะชาลิติ มะหาลาโภ ลาโภ มหาโชค มหาลาภ

สถานที่สักการะพระเจ้าตากสินมหาราช

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จังหวัดตาก

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช หรือ “ศาลเจ้าตาก” พระราชวังเดิม ตั้งอยู่ภายใน “พระราชวังกรุงธนบุรี” หรือ “พระราชวังเดิม” ศาลเจ้าตากนี้ สันนิษฐานว่าคงมีมาตั้งแต่สมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

ภายในศาลเจ้าตากประดิษฐานพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินประทับยืนทรงพระแสดงดาบ ขนาดเท่าองค์จริง 1 องค์ พระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินประทับนั่ง 1 องค์ เทวรูปจีนแกะสลักด้วยไม้ปิดทองอีก 1 องค์ และซุ้มไม้จำหลักลวดลายแบบจีน

ศาลพระเจ้ากรุงธนบุรี วัดอรุณราชวราราม กรุงเทพมหานคร

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

“ศาลพระเจ้ากรุงธนบุรี” หรือ “ศาลสถิตดวงพระวิญญาณของพระองค์” อยู่ภายในโบสถ์น้อยของวัดอรุณราชวราราม ศาลนี้สร้างมาเป็นเวลามากกว่าร้อยปี และยังประดิษฐานพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสิน 2 องค์

ให้ผู้ที่มาเยือนได้กราบไหว้ขอพร ตรงข้ามของพระบรมรูปหล่อเป็นที่ตั้งของ “พระแท่น” ทำด้วยไม้กระดานแผ่นเดียวขนาดใหญ่ กล่าวกันว่าเป็นพระแท่นสำหรับทรงเจริญวิปัสสนากรรมฐาน “หากใครได้ลอดใต้พระแท่นของพระองค์ท่านแล้ว ถือเป็นการล้างอาถรรพ์หนุนดวงเสริมบารมี”

ศาลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีมหาราช วัดหงส์รัตนาราม กรุงเทพมหานคร

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ศาลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีมหาราช ในวัดหงส์รัตนา ศาลพระเจ้าตากแห่งแรกในประเทศไทยที่สร้างขึ้นมาเพื่อเป็นที่เคารพสักการะ เป็นอาคารปูนทรงไทย หลังคาจั่วลดหลั่นสองชั้น  ด้านข้างทั้งสี่ด้านเปิดโล่ง มีต้นโพธิ์ด้านข้างศาล ภายในศาลประดิษฐานพระบรมรูปหล่อสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีขนาดเท่าองค์จริง

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จังหวัดจันทบุรี

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินฯ เป็นศาลทรงเก้าเหลี่ยม หลังคาเป็นรูปพระมาลา เป็นที่ประดิษฐานพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ซึ่งหล่อด้วยทองเหลืองรมดำผนังภายในเขียนลายพุ่มข้าวบิณฑ์ไว้อย่างสวยงาม

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จังหวัดระยอง

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช มีลักษณะอาคารเป็นศาลาทรงไทยจัตุรมุขที่เปิดโล่งทั้ง 3 ด้าน ภายในเป็นที่ประดิษฐานพระบรมรูปพระเจ้าตากสินที่มีขนาดเท่ากับองค์จริงในท่าประทับนั่ง นอกจากนี้ยังมีโบสถ์เก่าแก่ที่มีสถาปัตยกรรมอันสวยงาม รวมถึงลายปูนปั้นที่ได้รับอิทธิพลจากศิลปะจีน

อนุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ณ วงเวียนใหญ่ ธนบุรี

พระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ณ วงเวียนใหญ่ ธนบุรี ถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อีกแห่งที่ประชาชนนิยมเข้าสักการะบูชาสมเด็จพระเจ้าตากสิน เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ที่ทรงมีต่อชาติไทยและปวงชนชาวไทย

อนุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

อนุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ซึ่งสร้างเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2497 เป็นพระบรมรูปทรงม้าที่มีขนาดเท่าครึ่งพระองค์จริง หล่อด้วยโลหะรมดำ ออกแบบและปั้นโดย ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี โดยมี สิทธิเดช แสงหิรัญ, ปกรณ์ เล็กสน และสนั่น ศิลากร เป็นผู้ช่วย

โดย ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี เผยว่า ข้าพเจ้าคิดทำอนุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินในลักษณะขององค์วีรบุรุษไทย ข้าพเจ้าสร้างมโนภาพให้เห็นพระองค์ในลักษณะอันเปี่ยมด้วยมนุษยธรรมอย่างแท้จริง

เพื่อกอบกู้อิสรภาพของชาติไทยในยามที่ความหวังทั้งหลายดูเหมือนจะสูญไปแล้วจากจิตใจของชาวไทยทั้งมวล ข้าพเจ้าคิดเห็นองค์วีรบุรุษของเราในขณะทำการปลุกใจทหารหาญให้เข้าโจมตีข้าศึกเพื่อชัยชนะ ดังนั้นความรู้สึกที่แสดงออกในพระพักตร์จึงเต็มไปด้วยสมาธิในความคิดและเต็มไปด้วยลักษณะของชายชาติชาตรี

สำหรับ พระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ตั้งอยู่วงเวียนใหญ่ ซึ่งเป็นวงเวียนที่ถนนประชาธิปก ถนนลาดหญ้า ถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน และถนนอินทรพิทักษ์มาบรรจบกันในพื้นที่เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร บริเวณใกล้เคียงเป็นที่ตั้งของสถานีรถไฟวงเวียนใหญ่ ซึ่งเป็นสถานีต้นทางของทางรถไฟสายแม่กลอง

สรุป

สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ผู้ทรงกอบกู้เอกราชจากพม่าเมื่อครั้งเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 พระองค์ไม่เพียงจะได้รับการเทิดทูนอย่างสูงจากชนชาวไทย ในฐานะพระมหากษัตริย์นักรบเท่านั้น

พระองค์ยังเป็นที่พึ่งทางใจของคนทั่วไปตลอดมา ด้วยความเชื่อว่าบารมีแห่งพระองค์ท่านจะช่วยให้ประสบความสำเร็จในเรื่องการค้าขาย การเรียน การงาน ผู้ที่มีหนี้สินจากการค้าขายมักไปบนบานที่นั่น เพราะเชื่อว่าพระองค์จะสามารถช่วยเหลือในเรื่องของหนี้สินได้ เพราะในอดีตนั้นเคยเป็นหนี้เป็นสินประเทศจีน จึงทำให้พระองค์เข้าใจหัวอกของคนเป็นหนี้นั่นเอง